به گزارش نبض بورس، رشد چشمگیر 574 درصدی سود خالص بانک گردشگری در سهماهه نخست سال 1404 ممکن است در نگاه اول نویدبخش تحول مالی باشد، اما نگاهی دقیقتر نشان میدهد این جهش نه حاصل ارتقای عملیات بانکی، بلکه نتیجه اتکای سنگین به درآمدهای غیرعملیاتی و فروش داراییهای تملیکی است. رویکردی که در صورت عدم هدفمندی، هشدارهایی جدی درباره پایداری سودآوری و سلامت ساختار مالی بانک در پی دارد.
بانک گردشگری سهامدارانش را برای شرکت در مجمع عمومی عادی به تاریخ 12 مرداد 1404 فراخوانده است. سود خالص این بانک با سکانداری محمدرضا فهمی در 3 ماهه ابتدایی سال 1404 معادل 386 میلیارد تومان گزارش شد، در حالی که در همین مدت 3400 میلیارد تومان زیان عملیاتی ثبت نمود. با نبض بورس ببینید که در وگردش چه میگذرد. محمدرضا فهمی از سال 1401 سکان این بانک را در دست دارد.
بانک در 3 ماهه منتهی به خرداد سود خالصی حدود 380 میلیارد تومان ساخت که 574% نسبت به دوره مشابه قبل افزایش داشت.
خالص درآمد تسهیلات معادل منفی 5093 میلیارد تومان گزارش شد که حدود 4 برابر منفی تراز دوره مشابه قبل بود.
در پایان خرداد 1404، سپردههای بانک 21% نسبت به دوره مشابه قبل رشد داشته است. حدود 87% از سپردههای بانک هزینه زا و گران قیمت محسوب میشود که از عدم توانایی بانک در جذب منابع ارزان قیمت حکایت میکند. سهم بالای سپردههای پرهزینه، فشار سنگینی به بانک در پرداخت سود وارد کرده و در نبود منابع ارزان، تراز بانک در شرایط بحرانی باقی میماند.
هزینه مطالبات مشکوک الوصول نیز در سه ماهه با 39% افزایش به 465 میلیارد تومان نزدیک شد. رشد بالاتر این شاخص با یک دیدگاه نشاندهنده ضعف در ارزیابی ریسک اعتباری مشتریان و اعطای تسهیلات نامناسب است، که در بلندمدت میتواند بحران نقدینگی را تشدید کند.
اما قلمی که به داد وگردش رسید، درآمدهای غیر عملیاتی است که به درآمد ناشی از فروش وثایق تملیکی مربوط میشود. این قلم به عنوان بخش ناپایدار درآمد بالای 3700 میلیارد تومان گزارش شد که 688 درصد بیشتر از دوره مشابه قبل بود.
در حالی که سود عملیاتی بانک از 188 میلیارد تومان در بهار 1403 به 3400 میلیارد تومان زیان عملیاتی در بهار 1404 رسید، به لطف درآمدهای غیر عملیاتی، سود خالص بانک با رشد 574 درصدی همراه و تا 3082 میلیارد تومان افزایش یافت. ثبت 386 میلیارد تومان سود خالص در برابر 3400 میلیارد تومان زیان عملیاتی، گویای وابستگی شدید به درآمدهای غیرعملیاتی است. این نوع درآمدها مانند فروش وثایق ماهیت موقتی دارند و درصورت عدم به کارگیری منابع ورودی در عملیات اصلی نمیتوانند بنیانی پایدار برای سودآوری بانک ایجاد کنند.
بانک در عملکرد 4 ماهه منتهی به خرداد، حدود 12 هزار میلیارد تومان درآمد از تسهیلات اعطایی خود کسب نمود. هم چنین جمع سود اعطا شده به سپردههای سرمایه گذاری شده در این بانک به حدود 20 هزار میلیارد تومان نزدیک شد. درآمد تسهیلات تیر ماه نیز حدود 3300 میلیارد تومان و سود سپرده پرداختی نیز به حدود 5700 میلیارد تومان ثبت شد.
بدین ترتیب تراز این بانک در خرداد ماه 2486 میلیارد تومان و در 4 ماهه حدود 7578 میلیارد تومان منفی مثبت بود.
همچنین وگردش در 4 ماهه حدود 54 میلیارد تومان نیز از محل سپرده گذاری درآمد داشت. درآمد اوراق بدهی نیز به حدود 346 میلیارد تومان رسید. درآمد سرمایه گذاری کمتر از 1 میلیارد تومان بود وخالص درآمد کارمزد نیز از 1970 میلیارد تومان فراتر رفت.
سود خالص وگردش در سال 1403 با رشد 312 همراه بود و از 5 همت عبور کرد، در حالی که در 12 ماهه زیان عملیاتی با افزایش شدید 161 درصدی مواجه بود. رشد سود خالص بانک صرفا از سرمایه گذاریهای مرتبط با فعالیتهای غیر بانکی و همچنین فروش سهام تملیکی ناشی شد. رشد سودی که چندان نمیتواند پایدار باشد.
نسبت كفايت سرمايه بانک در پایان سال 1403 معادل 7.68% بوده که از حداقل نسبت کفایت سرمایه ابلاغی توسط بانک مرکزی که معادل 8% است که کمی پایینتر بوده است. اگرچه بانک گردشگری موفق شده نسبت کفایت سرمایه خود را از وضعیت بحرانی منفی به محدوده مثبت برساند، اما هنوز با استانداردهای مطلوب فاصله دارد.
عملکرد بانک گردشگری در سهماهه اول 1404 بیش از آنکه نمایانگر بهبود واقعی باشد، نتیجه یک “پوشش سودی” از طریق فروش داراییها و فعالیتهای غیر بانکی است. استفاده از درآمدهای ناپایدار برای پوشش زیانهای عملیاتی، سیاستی خطرناک و غیر قابل تداوم است که به مرور میتواند اعتماد سهامداران و نهادهای ناظر را از بین ببرد.
مدیریت فعلی با وجود دریافت منابع از محل فروش داراییهای تملیکی و درآمدهای غیر عملیاتی، در اصلاح ساختار مالی، کاهش هزینهها، و افزایش کارایی عملیاتی ناموفق بوده؛ و اگر در مسیر احیای مدل درآمدی و بانکداری حرفهای گام برندارد، ممکن است بانک در حوزه نقدینگی، اعتبار و ثبات مالی با چالش مواجه شود.
